Wat & Wanneer?
Het is een planningstechniek die toelaat om de totale
‘uitvoeringstermijn’ van een project te berekenen op basis van de
benodigde tijd van de verschillende taken. Het laat ook toe om te
voorspellen welk effect vertraging van bepaalde subtaken zal hebben op
die uitvoeringstermijn van het globale project. Je kan het manueel
becijferen of een software gebruiken zoals
bijvoorbeeld MS Project.
Waarom?- Het helpt je tijdsverlies te voorkomen door een slechte coördinatie of geplande volgorde van de subtaken
- Het
helpt je te bepalen waar je met extra resources eventueel verloren tijd
kunt inhalen of de oorspronkelijke uitvoeringstermijn nog kunt
verkorten.
- Het laat toe de resources beter over de
verschillende deeltaken te verspreiden omdat snellere uitvoering of
latere start van een taak die niet op het kritieke pad ligt, geen
invloed heeft op de uitvoeringstermijn, kun je eventueel resources daar
weghalen om
ze op kritische pad taken in te zetten en dus de uitvoeringstermijn beter te garanderen. - Het responsabiliseert de ‘deeltaak’ verantwoordelijken omdat ze beter de impact van
hun eigen vertraging zien op de volledige uitvoeringstermijn.
Hoe?
1. Specificeer alle deeltaken
Vanuit de ‘work breakdown structure’ kun je een lijst maken van
alle deeltaken die moeten worden uitgevoerd om het eindresultaat te
bereiken. Later kun je diezelfde lijst ook gebruiken om de volgorde van
taken aan te geven en ook informatie samen te brengen over de tijd die
nodig is om die deeltaken af te werken.
2. Bepaal de volgorde van alle deeltaken(PERT: Project Evaluation Review Technique)
Sommige deeltaken zijn afhankelijk van de uitvoering van andere
deeltaken. Netwerk analyse of PERT planning laat toe om de
‘interrelaties’ tussen de taken van de work breakdown structure in
kaart te brengen. Breng in de lijst dan ook de ‘directe voorgangers’
van elke deeltaak aan. (bv : boter smelten en biefstuk uit de frigo
halen zijn twee directe voorgangers van ‘biefstuk bakken’).
3. Teken de taak netwerk diagram
Nu alle taken zijn opgesomd en hun ‘onmiddellijke voorgangers’
bekend zijn kan je het hele verloop van het project (met alle
deeltaken) in een netwerk diagram uittekenen.
4. Schat begin, einde en doorlooptijd per taak
Dan kan je per deelactiviteit de tijd schatten die nodig is om ze
uit te voeren. Dit kan gebeuren op basis van vroegere ervaring of
inschatting van experts.
5. Bepaal het kritische pad
Het kritieke pad is het pad met die verzameling opeenvolgende
activiteiten die géén of de minste speling heeft. Dit pad heet het
kritieke pad omdat een vertraging in één of meer van de
activiteiten van dat pad leidt tot een verlenging van de totale
projectduur. Het is ook kritiek in die zin dat het wegvallen van
middelen hier onmiddellijk tot vertraging leidt en dat ‘verkorten’ van
de uitvoeringstermijn enkel mogelijk is als op deze deeltaken wordt
ingegrepen (door bijvoorbeeld verhoging van beschikbare middelen).
Om het kritische pad te bepalen moet je voor elk van de deeltaken (in het netwerk) de volgende parameters bepalen:
- ES
- earliest start time: het ogenblik waarop deze deeltaak ten vroegste
kan beginnen gegeven het feit dat de ‘onmiddellijke voorgangers taken’
moeten beëindigd zijn alvorens deze taak kan beginnen.
- EF -
earliest finish time: komt overeen met de ‘ES’ (vroegste start moment)
plus de tijd die nodig is om deze deeltaak te voltooien. Die EF is
alleen te ‘vervroegen’ als je de uitvoertijd van de taak kunt
terugbrengen (bijvoorbeeld door extra mankracht in te zetten) of de ES
kunt
vervroegen door de onmiddellijke voorgangers sneller te voltooien (door daar meer middelen in te investeren bijvoorbeeld). - LF - latest finish time: is het ogenblik waarop de deeltaak uiterlijk moet zijn voltooid zonder het hele project te vertragen.
- LS - latest start time: komt overeen met de LF min de vereiste uitvoertijd van de taak
Speling
of ‘slack time’ is de tijd tussen de ES en LS tijd. Speling is de tijd
dat een deel activiteit in een project vertraging mag oplopen (bij de
start of bij de finish) alvorens de uitvoeringstermijn van het project
in het gedrang te brengen. Het kritische pad doorheen het project
netwerk is dan dat pad van activiteiten die geen ‘speling’ hebben, of
met andere woorden waar de ES gelijk is aan de LS en ook de EF gelijk
is aan de LF.
Tot nu toe hebben we het enkel gehad over tijd. Een ander element
bij het bepalen van het kritische pad zijn de inzetbare resources. Zo
zou je bijvoorbeeld in theorie kunnen een kritisch
pad uitrekenen waarbij een aantal deeltaken ‘parallel’ verlopen.
Bijvoorbeeld : je kunt groenten en aardappelen gelijktijdig koken en
dan is de duur van je project ‘koken’ gelijk aan de langste kooktijd.
Dus als je aardappelen en bloemkool wil koken en de aardappelen zijn
gaar in 20 minuten en de bloemkool in tien dan is het kritische pad 20
minuten. Maar natuurlijk als je
maar 1 kookpot hebt, dan wordt je kritische pad meteen 30 minuten
omdat nu het koken van aardappelen en bloemkool ‘in serie’ moeten
geschakeld worden. Bij een ingewikkeld project
moet je dan ook niet alleen kijken naar de ‘hoeveelheid’ resources
maar ook naar de ‘kritische’ resources. Het helpt je niks om tien extra
bouwvakkers in te zetten op de werf als de
keuringsfirma maar 1 controleur heeft die de werken moet
goedkeuren (vooraleer je verder kunt) en die ten vroegste binnen zes
maand de installatie kan komen keuren.
Voorbeeld
Om van situatie A naar situatie F te gaan zijn er zes taken : A-B,
A-D, B-C, D-E, C-F en E-F. Die hebben elk een doorlooptijd. Het
kritieke pad hier is 80 minuten, de uitvoeringstermijn van
het project. Stel je voor dat de taak BC tien minuten uitloopt dan
zal dat onherroepelijk zijn weerslag hebben op het eindpunt F en zal
dus de uitvoeringstermijn langer worden en het project vertraging
oplopen.
A-D, D-E, en E-F zitten niet in het kritische pad. Zelfs al zou A-D
tien minuten uitlopen dan nog zou dat pad slechts 70 minuten beslaan en
zou F niet naar later worden verschoven.
Stel dat je de totale duur van het project zou willen inkorten en
dus F eerder dan na 80 minuten wilt opleveren. Dan zul je moeten de
doorlooptijd van A-B, B-C of C-F reduceren, bijvoorbeeld door er
resources naartoe te brengen. Maar opgepast er zijn wel twee
voorwaarden:
- Het heeft geen zin om de duur van dit kritieke pad (die keten van taken) onder de 60
minuten te brengen. Want in dat geval zou het parallelle pad (A-D,
D-E, E-F) kritiek worden omdat die taken minimaal 60 minuten beslaan en
dus zou het investeren in extra resources in het oorspronkelijk
kritieke pad weggegooid geld zijn. - De tweede voorwaarde is
natuurlijk dat je geen resources mag inzetten om dat eerste kritieke
pad in te korten die nodig zijn om de andere taken binnen hun ‘slack’
te houden. Bijvoorbeeld, stel dat je er in slaagt om B-C te reduceren
met 20 minuten door resources toe te kennen die oorspronkelijk bij de
taak D-E waren ingedeeld en dat dat tot gevolg zou hebben dat die taak
D-E nu 50 minuten in beslag zal nemen. Het gevolg van die ‘resource’
wissel zou nihil zijn, want nu wordt het andere pad kritiek en
wel op 80 minuten. (dus een nul operatie)
http://www.movelearning.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15&Itemid=16%E2%8C%A9=nl